Nederlandse Trolleybus Vereniging
Tekst: Paul van Onzen
Vanaf 3 mei 1880 werd het openbaar vervoer in Arnhem verzorgd door paardentrams. Elektrische trams namen vanaf 21 mei 1911 het vervoer over. Tijdens de Slag om Arnhem in september 1944 werden de tramremise, de meeste trams en een deel van de infrastructuur vernield. Het openbaar vervoer kwam vanaf 15 oktober 1945 weer op gang met noodbussen. In 1946 werd door de Gemeenteraad besloten de tram niet te laten terugkeren, maar te vervangen door trolleybussen op drukke lijnen en autobussen op minder drukke lijnen. In november 1948 begon de Zwitserse firma Kummler & Matter met de aanleg van de bovenleiding. In het najaar van 1948 startte ook de bouw van de nieuwe remise aan de Westervoortsedijk. Er werden 36 trolleybussen, de serie 101-136, besteld. Zij werden door Verheul in Waddinxveen gebouwd op chassis van British United Traction (BUT), type 9721T; de elektrische installaties kwamen van de English Electric Company (EEC). Op 5 september 1949 werd de trolleybusdienst officieel geopend op lijn 1: Oranjestraat - Station Arnhem - Velp. Er waren toen 8 trolleys voor de dienst beschikbaar; de overige kwamen in de periode december 1949 tot en met januari 1951 in dienst. De naam van het bedrijf werd gewijzigd van
Gemeente Electrische Tram Arnhem (GETA) in Gemeente Vervoerbedrijf Arnhem (GVA).   Op 2 januari 1950 werd lijn 4 als tweede trolleylijn in gebruik genomen op het traject Willemsplein - Geitenkamp (Schuttersbergplein). Een maand later, op 1 februari, werd lijn 1 verlengd van de Oranjestraat naar een tijdelijk eindpunt in Oosterbeek, terwijl vanaf 19 juni 1950 naar het definitieve eindpunt bij het NS-station Oosterbeek kon worden gereden. Lijn 4 werd op 1 april 1950 vernummerd in 2 en uitgebreid naar de Hoogkamp. De derde trolleylijn werd op 20 mei 1951 in dienst gesteld, dit was lijn 3: Alteveer - Willemsplein - Johan de Wittlaan. Vanaf 7 oktober 1951 gingen naast lijn 1 ook de lijnen 2 en 3 via het Stationsplein rijden. Op 11 januari 1953 werd lijn 2 verlengd naar Monnikenhuizen en als vierde trolleylijn kwam op 16 februari 1953 lijn 5 op het traject Station - Malburgen Oost in dienst.   De betrouwbare, milieuvriendelijke en stille trolleybus bleek een goede keuze voor Arnhem te zijn. Met name op de routes waar veel stijgingen voorkwamen (Hoogkamp, Alteveer en Geitenkamp) toonde de
Na de 2de wereldoorlog Trolleybussen in Arnhem Trolley 167 bij de eindhalte in de Wilhelminastraat; laatste dag van lijn 7. Foto: Paul van Onzen, 25 mei 1974. Alteveer, 20 november 1978. Trolley 173 met het vernieuwde GVA-embleem (helaas in spiegelbeeld!). Foto: Paul van Onzen. De trolleys 129 als lijn 2 en 170 als lijn 3, Willemsplein, 26 april 1991. Dia: Ab Stoeltje. Alle dienstwagens van de nieuwe trolleylijn 9 (Geitenkamp—De Laar West) werden versierd met een bloemstuk; trolley 154 op de Rozendaalseweg. Foto: Gert Aberson, 6 juni 1984. GVA 143 als lijn 5, Groningensingel, 15 juli 1992. Dia: Ab Stoeltje. Op het emplacement van Arnhem (Het Broek) worden de naar Rusland verkochte B-7900 trolleys op de trein gezet. Hier komt de 0149 de 0146 gezelschap houden. Foto: Paul van Onzen, 21 februari 2003. De 159 bij de halte Openluchtmuseum. Foto: Paul van Onzen, 22 juli 1978. Op het moment dat GVM trolley 176 de Beethovenlaan in rijdt, is al bekend dat de route gewijzigd zal worden met de komst van het nieuwe ziekenhuis. Dia: Ab Stoeltje, 8 augustus 1994. Op 26 oktober 2012 rijdt trolley 5180 als lijn 2 in de Van Lawick van Pabststraat, hoek Izaäk Evertslaan. Trolley 201 als lijn 1 in de grote eindlus in Oosterbeek, in gebruik van 1969 tot 2003 De bus passeert hier de Mariaweg waar de trolley van 1950 tot 1969 uit kwam. Dia: Ab Stoeltje, 25 maart 1995. Connexxion 0231 als lijn 7, rijdend over de Burgemeester Matsersingel, heeft net één van de oorspronkelijke huizen uit het stadsdeel Overmaat gepasseerd. Overigens, de 0231 heeft nooit complete Connexxion-kruisen gehad. Dia: Ab Stoeltje, 16 april 2004. Trolley 130 als lijn 5 op de Boulevard Heuvelink richting station. Foto: Gert Aberson, juni 1969 (kort voor de opheffing). Afscheidsrit trolley 137 tijdens fotostop in de remise. Foto Paul van Onzen, 16 oktober 1976. Op het hoekje van het Stationsplein stond een majestueuze boom waar de 155 en de 137 in 1974 langs rijden. Nog in datzelfde jaar werd de boom omgezaagd. De boom bleek ziek te zijn. Dia: E.J. Bouwman. In 1972 keert trolley 160 in de eindlus Alteveer. Het enige eindpunt in dit deel van de stad. Bezoekers van Burgers'Zoo wandelen via de Schelmseweg naar de oude ingang van de dierentuin. Dia: E.J. Bouwman. De 159 bij de halte Openluchtmuseum. Foto: Paul van Onzen, 22 juli 1978. Op 24 juli 2010 zien we connexxion 5242 als lijn 5 op de Eldenseweg rijden richting station. Foto Kees Jongkees. Arnhem, Nederland
Kies pagina Na de 2de wereldoorlog Na de 2de wereldoorlog Eind jaren '50 Eind jaren '50 Begin jaren '70 Begin jaren '70 Eind jaren '70 Eind jaren '70 De jaren '80 De jaren '80 Begin jaren '90 Begin jaren '90 Eind jaren '90, deel 1 Eind jaren '90, deel 1 Eind jaren '90, deel 2 Eind jaren '90, deel 2 Na de eeuwwisseling Na de eeuwwisseling 2008, trolleybussen naar Schuytgraaf 2008, trolleybussen naar Schuytgraaf 2010, lijn 2 weer trolley 2010, lijn 2 weer trolley 2012, alleen gelede trolleybussen 2012, alleen gelede trolleybussen 2013, lijn 2 naar De Laar Oost 2013, lijn 2 naar De Laar Oost Schematische lijnennetkaart Schematische lijnennetkaart Overzicht lijnenverloop Overzicht lijnenverloop Volgende pagina Volgende pagina